Sáng ngày 01/10/2025, UBND phường Nếnh tổ chức Lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng xếp hạng di tích cấp tỉnh Đền Hoàng Mai, phường Nếnh, tỉnh Bắc Ninh.
Các đại biểu dự buổi lễ
Dự lễ công bố có các đồng chí Trương Quang Hải - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Tạ Văn Hùng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy; Vũ Mạnh Sơn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường, Trưởng Ban Tổ chức lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh Đền Hoàng Mai; Đại diện lãnh đạo Văn phòng Đảng ủy, Ban Xây dựng Đảng, UBKT Đảng ủy phường; Đại diện lãnh đạo các ban HĐND phường; các cơ quan, đơn vị, ban, ngành, đoàn thể thuộc phường; Trưởng, các Phó Trưởng Công an phường; Đại diện Ban Giám hiệu các trường: MN, TH, THCS Hoàng Ninh; Trạm trưởng Trạm Y tế Nếnh; Bí thư, Tổ trưởng các tổ dân phố; Thành viên Ban Tổ chức Lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng xếp hạng di tích cấp tỉnh Đền Hoàng Mai; Các đồng chí cán bộ, công chức, viên chức là con, em địa phương Tổ dân phố Hoàng Mai 1, 2, 3 đang công tác tại các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể phường.
Đồng chí Trương Quang Hải – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh Đền Hoàng Mai cho lãnh đạo phường Nếnh và các TDP Hoàng Mai 1,2,3
Đền Hoàng Mai là công trình văn hóa tín ngưỡng có lịch sử lâu đời, được tu bổ tôn tạo nhiều lần vào nhiều giai đoạn. Đền tọa lạc ở khuôn viên rộng thoáng cuối TDP Hoàng Mai 3. Di tích có bình đồ kiến trúc kiểu chữ “Đinh” gồm 5 gian Tiền tế và 1 gian Hậu cung cùng các hạng mục phụ trợ. Các hạng mục kiến trúc đều có kết cấu theo lối truyền thống và được xây dựng kiến cố, quy hoạch gọn gàng làm nơi sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng của nhân dân địa phương.
Đền Hoàng Mai là nơi tôn thờ Thiều Dương Công chúa. Theo các tài liệu lịch sử ở địa phương như: Hồ sơ di tích đình Hoàng Mai, phường Nếnh (di tích được xếp hạng cấp quốc gia năm 1993), ngọc phả xã Hoàng Mai; sách địa chí Bắc Giang từ điển, xuất bản năm 2002; sách di tích Bắc Giang, tái bản năm 2016 ... cho biết: Thiều Dương Công chúa tên thật là Lê Thị Ngọc Khanh, là con gái thứ 8 của vua Lê Thánh Tông và là vợ của Phạm Đức Hóa, con trai của Phạm Văn Liêu, một vị tướng Ngô bình khai quốc công thần của Lê Lợi đã có nhiều công lao với dân, với nước ở thế kỷ thứ XV. Bà là người có công lao to lớn trong việc dẫn binh đánh giặc Chiêm Thành, Bà được nhân dân tôn thờ, được nhà nước các triều đại Lê - Nguyễn ghi chép vào sự tích, ban sắc phong làm Thành hoàng làng để nhân dân đời đời thờ phụng.
Đoàn rước Bằng xếp hạng di tích cấp tỉnh tiến vào Đền Hoàng Mai
Theo sử sách để lại, năm 17 tuổi Thiều Dương Công chúa du ngoạn đến vùng Hoàng Mai, khi đó tên là Ma Phường, Công chúa thấy người dân nơi đây có phong tục thuần hậu, cần cù trong lao động, lại thấy ngôi chùa ở đây rất linh thiêng liền cấp tiền cho nhân dân tu tạo, chỉnh trang để ngôi chùa được huy hoàng, rạng rỡ. Cũng từ đó, hàng năm công chúa thường về thành tâm niệm phật trau dồi pháp phật tinh thông.
Đến thời Quang Thuận (1460-1469) bỗng có giặc Chiêm Thành mang binh lương sang xâm phạm nước ta, Nhà vua bàn cùng tướng sĩ lên đường dẹp giặc, trận đầu xuất quân không phân thắng bại. Thiều Dương tự nguyện xin được thay vua cha đi đánh giặc. Nhà vua bằng lòng, ngay ngày hôm đó Thiều Dương khẩn cấp tiến binh, tuần hành khắp thiên hạ, triệu tập dân cư và tiến thẳng đến Phường Hoàng Mai làm lễ tạ cầu đảo thiên địa thần kỳ để được âm phù dương thịnh. Làm lễ tạ xong liền tiến thẳng quân theo đường thủy đến tận đồn giặc giao chiến một trận, tự nhiên có trận gió nổi lên, mưa như trút nước, trời đất tối tăm, sấm chớp ầm ầm ở trong đồn giặc, lát sau đó có tiếng người ngựa trên không trung, quân giặc thấy thế đều vô cùng khiếp đảm. Thiều Dương bèn cải dạng nam trang dẫn đầu ba quân đánh một trận lớn, quân giặc tan vỡ tranh nhau tìm đường tháo chạy.
Đất nước thanh bình, Thiều Dương xin phép nhà Vua được trở lại Ma Phường, khi công chúa đang đi trên sông bỗng gió lớn nổi lên, mưa to trút xuống, mặt sông nổi sóng ầm ầm làm lật sấp thuyền của công chúa. Công chúa mất, Nhà Vua ra lệnh cho làng ma Phường làm lễ an táng cho công chúa ngay trên mảnh đất hành cung, nay là làng Hoàng Mai và dựng một ngôi miếu cạnh mộ để phụng sự hương khói. Nhà vua phong cho công chúa Thiều Dương là thành hoàng làng Ma Phường.
Ngày mồng 10/7 âm lịch hàng năm (ngày mất của Thiều Dương Công chúa), nhân dân Hoàng Mai đều tổ chức cúng lễ nhằm tưởng nhớ và tri ân vị thần đã có công với dân với nước. Đây là những sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng chứa đựng nhiều nét đẹp văn hóa truyền thống của nhân dân Hoàng Mai cần được bảo tồn và phát huy. Với những giá trị lớn lao đó, ngày 15 tháng 6 năm 2025, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang ra Quyết định số 850/QĐ-UBND công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh đối với đền Hoàng Mai.
Đồng chí Vũ Mạnh Sơn - Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường phát biểu tại buổi lễ
Phát biểu tại đây, Đồng chí Vũ Mạnh Sơn - Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường khẳng định: Lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng di tích lịch sử cấp tỉnh Đền Hoàng Mai là niềm vinh dự lớn lao của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân địa phương, đồng thời cũng là sự kiện có ý nghĩa sâu sắc trong công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa – lịch sử của quê hương. Để bảo tồn và phát huy những giá trị của di tích trong thời gian tới, đồng chí đề nghị cấp ủy, Ban lãnh đạo và Nhân dân 03 TDP Hoàng Mai 1, 2, 3 cần làm tốt công tác tuyên truyền, quảng bá những giá trị của di tích trên các phương tiện thông tin đại chúng để mọi người dân hiểu được giá trị lịch sử để nơi đây trở thành điểm đến có sức hút với du khách trong hệ thống du lịch tâm linh của phường. Tiếp tục gìn giữ và phát huy bền vững giá trị di tích; Lưu giữ, bảo quản tốt các hiện vật bên trong, các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng truyền thống tại di tích, bồi đắp truyền thống văn hóa, cách mạng của quê hương.
Một số hình ảnh tại buổi lễ:
